خوئین میراث کهن - تاریخچه روستای خوئین

خوئین

روستای خوئین

استانداری زنجان

تصاویر خوئین

تاریخ خوئین

مکان های گردشگری ایران

مناطق گردشگری زنجان

مناطق دیدنی زنجان

توریستی زنجان

خسایت رسمی روستای خوئین

خویین

هیئت خویینی های مقیم قم

فیلم های بسیار قدیمی خوئین

تاریخچه خوئین

آخرین مطالب سایت : 
سه شنبه، 30 آبان ماه، 1396
منوی اصلی
لینکهای سریع
بخشهای دیگر
بخش خبری
امکانات سایت

آمار کاربران


موضوعات سایت


پیغام کوتاه سایت



فقط کاربران عضو سايت ميتوانند پيغام کوتاه ارسال نمايند لطفا وارد سيستم شويد يا عضو شويد.




آخرین نظرات کاربران
ميهمان :

با سلام و احترام

اینجانب پژوهشگر زبانها و گویش های ایرانی هستم. در رابطه با پژوهشی درباره زبان خویینی احتیاج به کمک شما عزیان دارم.

faranak.jamaleddin@gmail.com ایمیل

Faranakjam@ آیدی تلگرام



ميهمان :

سلام. لطفا نام ایشان و نیز نام آیه الله حاج شیخ احمد رضوانی زنجانی را به قسمت شاگردان شیخ عبد الکریم اضافه بفرمایید. عبد الحسین جواهر کلام در کتاب تربت پاکان قم مرحوم شیخ احمد را در شمار شاگردان  شیخ عبد الکریم شمرده و عکسش را هم آورده و نوشته که باجناق حاج شیخ علی آل اسحاق بوده. وی متوفای 1378 و مدفون شیخان قم است.



ميهمان :

سلام. شیخ موسی عباسی زنجانی در کتابش الفهرست لمشاهیر علماء زنجان نوشته که اسحاق بن ملا ابراهیم متولد 1285 و متوفای 1313 قمری و شاگرد آخوند خراسانی بود.                                                                                   ضمنا مرحوم آیه الله محمد آل اسحاق  دست کم  ده عنوان  کتاب چاپ شده دارد :   اسلام و روان شناسی 2 جلد- عرفان حج - زمینه قانون اساسی - عرفان نماز - طبیب همراه - بعد مطلق جهان - مبارزه عقل و جهل - روان شناسی خانواده - مکتب شهادت - کتاب سرخ شهادت( یادنامه فرزند شهیدش ابو الحسن)    .        مطلبتان هم عالی بود.  بهره  بردم.ممنون



ميهمان :

باتشکراز مدیران سایت خوئین میراث کهن

پس از مطالعه کتاب خوئین خونین متوجه شدم که چگونه قصبه باستانی خوئین باجمعیت فراوان وآباد به ویرانه تبدیل گردید.

خداوند تمام کسانی که برای حفظ استقلال وهویت خوئین زحمت کشیده رااجرعطانماید.




نظرات صفحات جداگانه
ميهمان :
دروت کاگە ئیشتنیچم گورانیم، اژ منطقە گوران زوان ایمەیچ نزیکە و زوان شمە. آوائی ایمەیچ تەنیا جور خوئینە مەنیە و زوانش خەریکە اژ بین بروە. ای زوانانە از لق زوانان مادتبار محسوب مون و وا زوانان کردی یک رتشان هە. درود برادر من هم گوران از منطقە گوران در استان کرمانشاە زبان ماهم بە زبان شما نزدیکە و میفهمم چی میگید. روستای ما نیز مثل خوئین تنها ماندە و زبانش دارە از بین میرە. این زبانها از شاخە زبانهای مادتبار محسوب میشن و با زبانهای کُردی ریشە مشترک دارند.

ميهمان :

اسم محلی این زبان خوئین دیلی هستش پس بهتره رگ فارسیت باد نکنه !!! دخلی به مطلب نداشت .


admin :

با سلام خدمت شما

از این که از سایت بازدید نموده و نظر داده اید کمال تشکر را داریم

ان شاء الله که بتوانیم زمینه های بهتری را برای شما عزیزان فراهم آوریم

پیروز باشید



مشترک شوید

لطفاً ایمیل خود را وارد نمایید:

با ثبت ایمیل خود مطالب جدید سایت را در ایمیل خود دریافت کنید
هنگامی که ایمیل خود را ثبت کردید به ایمیلتان رفته و بر روی لینک فعال سازی که برایتان ارسال شده کلیک کنید

اوقات شرعی

نظرسنجی
میزان محتوای سایت را چگونه ارزیابی میکنید؟

بسیار عالی میباشد
خوب میباشد
باید بیشتر کار شود
ضعیف میباشد



نتایج
نظرسنجی ها

تعداد آراء: 127
نظرات : 4

تاریخچه روستای خوئین

تاریخ: يكشنبه، 9 آبان ماه، 1395

ويرايش جديد تاريخ جامع و كامل روستاي تاريخي خوئين بر روي سايت قرار گرفت

تاریخچه روستای خوئین

قصبه باستانی خوئین

خوئیني زنجاني

(اسناد گفته ها و شنیده ها)

(خوشا خوئین و وصف بی مثالش         خداوندا نگهدار از زوالش)

 

مقدمه

    هدف از تنظیم این پيوست  حفظ اطلاعات تاریخی مانده در سینه های افراد و اسناد موجود از قبیل عکس و فیلم و دست نوشته و قراردادن آنها در دسترس علاقه مندان درسایت www.khoein.irبوده است . در ابتدا بر خود فرض می دانم از زحمات يكايك علاقه مندانی که با ایجاد سایت و وبلاگ و تهیه گزارش ها و ثبت مستندات خود در حفظ و شناسائی این تمدن کهن زحمت کشیده اند تشکر نموده و موفقیت و سلامتی برایشان آرزو می نمايم .

درکتاب لغتنامه مرحوم دهخدا درباره روستای خوئین چنین آمده است :

" قصبه ای در 60 هزارگزی جنوب باختر زنجان از دهستان ایجرود بخش مرکزی واقع شده است . سردسیر و با آب و هوای خوش .  مذهب ساکنان آن شیعه اثنا عشری و اکثراً باسواد و علمای مشهوری از این قصبه برخاسته اند . زبان مادری آنها فرس قدیم است که قرنها حفظ کرده اند . این قصبه یک دبستان و یک مرکز درمانی و 25 باب مغازه دارد درآنجا غار و آثار قلعه خرابه و برجی دیده میشود."

 

جغرافیای خوئین

روستای خوئین در 60 کیلومتری جنوب غربی زنجان به سمت بیجار و در 30 کیلومتری از زرین آباد و در 8 کیلومتری مركز بخش حلب واقع گردیده است. مختصات جغرافیائی آن در 48 درجه و 6 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و21 دقیقه عرض شمالی و ارتفاع آن ازسطح دریا  1780 متر است .

اختلاف ارتفاع خوئین از قبرستان پائین تا چشمه بار 120 متر است .

ایجرود دارای دو بخش زرین آباد و حلب است که خوئین در بخش حلب واقع گردیده است .

حلب فعلی بر اساس تاريخ شفاهي درگذشته زاغه گوسفندان اهالی خوئین بوده که به مرور زمان جهت چوپانها منازلی احداث گردیده و به تازه کند (روستای جدید) نام گرفته و در گذشت زمان به حلب فعلی تبدیل گردیده است .

بر پايه شنيده ها مساحت روستای خوئین در گذشته به زمین های اطراف محله موسوم به پالان دوز در نزدیکی روستای یینگي کند می رسیده است .

بر اساس شنيده ها روستای سفید کمر توسط خوئینی ها ایجاد گردیده و روستاهای قمچی قای و بلوبین در قدیم جزیی از خوئین محسوب میشدند .

روستای خوئین ابتدا در محله لیج شكل گرفته وسپس از این محل گسترش پیدا نموده است .

خوئین دارای چند کوه اصلی است که عبارتند از :

1-     "پیغمبر داغی"  كه مشرف به روستا است .

2-     " نماز گان" که بین روستاهای خوئین و سعید آباد واقع گردیده است .

3-     " امام داغی" كه در مسیر قهوه خانه قرار دارد .

 

جمعیت خوئین

گویند روزگاري 2800 تا 3000 خانوار در این قصبه ساکن بوده اند اما در سرشماری سال 1375جمعیت خوئین 125 نفر و در سال 1385جمعیت روستا 200 نفر گزارش شده است . گفتني است جمعیت روستا در تابستان به حدود 800 نفر می رسد .

 

مشایخ و بزرگان

در گذشته خوئین را با وصف " دارالمؤمنين " ياد مي كرده اند زیرا مردمان آن اهل علم و فضیلت بوده وعلما را تکریم می نمودند و در زمانی حدود 350 روحانی داشته که بعضی از آنها صاحب کشف وکرامت بوده اند.

حوزه علمیه خوئین در گذشته شهرت بسزائی داشته و گاه هم زمان هفت مجتهد مسلم در خوئین  زندگی می نموده اند . در بعضی از کتب خطی موجود عبارت "  وقف حوزه علمیه خوئین " به چشم می خورد .

گویند منبر شیخ محمد علی آل اسحاق و شیخ عیسی از رونق بیشتری برخوردار بوده و منابر و جلسات دیگری هم چون آیت اله  شیخ عبدالکریم و سید اسماعیل و سید محمد و سید علی علوی و شیخ موسی و شیخ مولوی و سید محمد باقر و سید ابراهیم موسوی همچنان در خاطرها و بر سر زبان هاست .

گویند شیخ عبدالکریم نماز صبح را در مسجد ارگی دره و نماز ظهر و عصر را در مسجد ملایوسف و نماز مغرب و عشا را در مسجد حاجی (مسجد اجدادي اش )   اقامه می نموده است .

خوئینی ها ادب دوست و شاعر پرور بوده اند از آن جمله میتوان به شعرايي همچون : ملا آقا وفائی مولف کتاب " قیام حسینی " و ملا یوسف آل اسحاق معروف به نانح و صاحب دیوان شعر و شیخ محمد علی متخلص به سرباز ياد كرد.  همچنین مشهدی حسن حسین لوئی و... می توان در اين شمار نام برد .

 

مساجد خوئین

این روستا در زمانی هشت مسجد فعال داشته که اولین مسجد خوئین در ارگی دره بنا گردیده و در حال حاضر نیز به خاطر قداست آن از رونق خاصی برخوردار است.

گویند مرحوم آیت الله العظمی شیخ عبدالکریم می فرموده: " مؤمنان جن در این مسجد برای اهل بیت و امام حسین (ع) عزاداری می كنند " و ایشان خود صدای آنها را مکرر شنیده بوده اند.

مساجد هشتگانه

1-     "مسجد ارگی دره" در ارگی دره فعلی

2-     "مسجد میر باقری" متعلق به سید میر باقر خوئینی كه به عنوان مسجد جامع فعال است و منبر موجود در آن یکی از آثار کهن و تاریخی به شمار می رود .

3-     "مسجد لیج" متعلق به ملارحمان در محله لیج

4-     "مسجد جوانمردی ها" متعلق به حاج علی جوانمردی و در محله وسطی (میانی)

5-     "مسجد خواجه خنک" واقع در پائین محله جنوب آسیاب دره

6-     "مسجد سنگبر" متعلق به خاندان سنگبر و در محله بالا نزدیک پلنگ دره

7-     "مسجد ملابابا" متعلق به حاج ملابابا و در محله پائین

8-     "مسجد حاجی" متعلق به حضرت آیت الله حاج ملا ابراهیم واقع در محله بالا

وجود مساجد متعدد و تکایای مختلف در داخل روستاي خوئين و احداث حسینیه و هیئت خوئيني ها در شهرهای تهران و قم ، نشان از اعتقادات مذهبی و ارادت مردم این دیار به ائمه اطهار (سلام الله علیهم اجمعین ) دارد.

 

میل باستانی ( کنبذ یا همان گنبد)

این بنای تاریخی متعلق به قرن ششم هجری ( عصر سلجوقي ) است که از سنگ و آجر و ساروج و خاک رس ساخته شده و به عنوان دکل دیدبانی مورد استفاده قرار می گرفته است و داراي دو سقف است كه سقف داخلي آن با سنگ احداث شده كه در نوع خود كم نذير است .

گویند از این میل باستانی چهار عدد در چهار جهت جغرافیایی روستا قرار داشته که فقط همین یک عدد باقی مانده است . کنبذ ( با کاف مضموم ) یا میل باستانی فعلی از ارکوئین و بعد از زرین آباد قابل رویت است . این بنای تاریخی که از نشانه های خوئین است .

 

دژمنده (شهر زیرزمینی)

دژ منده ( مانده ) به گفته باستان شناسان یكي از بزرگترین ساخته های دستی انسان در زیرزمین است عمق تقریبی آن 40 متر و وسعت آن نیز تقریباً  4000 مترمربع است .

گویند در این شهر زیرزمینی، میدانی بزرگ که اطراف آن را مغازه ها احاطه نموده و در وسط میدان حوض آب بشکل لوزی وجود داشته و اطراف حوض تخت هایی از چوب بوده که روی آنها گلیم انداخته و همه دراثر گذشت زمان پوسیده شده اند.

در این دژ زیرزمینی اتاقهای مجزا ، تاقچه ، تنور ، اصطبل و طویله برای نگهداری حیوانات و انبار و چهار راه های تو در تو در طبقات مختلف رویت شده است .

گویند درب سنگی بزرگی در ابعاد 3*2متر در آنجا موجود است که روی آن نوشته هایی به خط كهن وجود دارد (شباهت به خط اشکانیان) و درب کوچکی در ابعاد 5/1*1متر سنگی و دارای حلقه در داخل دژمنده دیده شده است .

گویند این دژ زیرزمینی از طریق تونل هایی با اطراف ارتباط داشته که یکی از این تونلها با عبور از زیر رودخانه چای به روستای قمچقای متصل می شده است.

 

بازارهای خوئین

در زمانهای قدیم از شهرهای اطراف و بزرگ مانند تبریز و قزوین جهت مبادله کالا به این روستا رفت و آمد می شده است . خوئین دارای پنج راسته بازار مجزا بوده که در مجموع 200 باب مغازه را در خود جای می داده ، بعضی از افراد حاضر پنجاه باب مغازه را به یاد می آورند.

1-     راسته بازار صباغ ها که در آن اغلب رنگرزها بوده اند

2-     راسته بازار آهنگرها

3-     راسته بازار زرگرها

4-     راسته بازار مسگرها

5-     راسته بازار نجارها

گویند در میان این بازارها مغازه های دیگری مانند خیاطی، آرایشگری، کفاشی، قصابی، تعمیرات چراغ  و..... وجود داشته است .

 

آسیاب های خوئین

گویند در این روستا يازذه آسیاب فعال وجود داشته که همگی در یک زمان فعال بوده اند ولی به علت كثرت جمعيت نمی توانستند آرد مورد نیاز مردم را برسانند. آسیابهای خوئین از قسمت شمال روستا معروف به کلبر شروع مي شوند و در دره سرخه رزان خاتمه می یابند . ارتفاع بعضی از آسیابها به 14متر می رسیده است

در آسیابها از هر پنج کیلو گندم که آرد می کردند یک کیلو  به عنوان حق الزحمه بر می داشتند.

 

دره های خوئین

خوئین قدیم از دره هايی پوشيده از جنگل های انبوه تشكيل شده بود و حیوانات وحشی بسیاری در این دره ها زندگی می نموده اند . دره هاي خوئين عبارت اند از :

1-     "ارگی دره" یعنی دره آسیاب ها

2-     "پلنگی دره" زیستگاه پلنگان در زمانهای بسیار قدیم .

3-     "دره سرخه رزان" كه به معناي دره انگور سرخ است .

4-     "آسیه دره"

5-     "خولی دره یا موذی دره"

چشمه بار خوئین که محلي  در شعر شعرای خوش ذوق آمده در کوه های شمال شرقی روستا واقع گردیده و از طریق غازان ارخی به ارگی دره به صورت آبشار سرازیر بوده است. غازان ارخی و چشمه بار از آثار غازان خان جانشین کیخاتو از نوادگان هولاکوخان مغول بوده که از خوئینی های فعلی بعضی به آنها منسوب اند.

 

حمام تاريخي

حمام قديمي خوئين يكي ازچند حمام تاريخي وكهن متعلق به دوران قاجار مي باشد كه توسط اداره كل ميراث فرهنگي زنجان مرمت گريده وقرار است جهت احداث موزه تغير كاربري داده شود.

 

زبان و فرهنگ خوئین

چنان كه دهخدا نيز نئشته است زبان مردم خوئين از زبان هاي كهن ايراني است . آذری ها به اقوام غیر آذری ساکن در سرزمین آذربایجان " تات " گویند که از آن جمله به خوئین دیلی (زبان گفتاری خوئین ) زبان تات می گویند چون زبان خوئینی غیر از آذری و زهورانی است . زبان شناسان زبان مردم خوئين را زبان    " تاتي جنوبي" ناميده اند كه به زبان مردم سيستان ( زابلي ) نزديك است و مردم " وفس " اراك و بوئين زهرا و تاكستان و برخي روستاهاي خلخال و خوي نيز به همين زبان تكلم مي نمودنند . زبان" تاتي شمالي " هم در جمهوري آذربايجان وقفقاز مورد استفاده است . ( رجوع كنيد :دانش نامه جهان اسلام ذيل " تات " و " تاتي " ونيز دانش نامه آزاد اينترنتي " ويكي پديا " فارسي وانگليسي ذيل همان مدخل ها )  مردم خوئین خصلتهای خوب فراوان دارند از آن جمله : حفظ اصالت خود و دیگری برقراری ارتباط با دیگران که این امر باعث شده   در هر کجا که ساکن گردیدند با مردم آن سامان ارتباط خوبی برقرار نموده و تاثیر گذار بوده اند .

از خصوصیات دیگر مردم خوئین محبت آنان به خاندان رسالت و اهل بیت علیهم السلام است . در ایام سوگواری محرم و صفر با برپائی مراسم سوگواری و همچنین شب و روز عاشورا با حرکت دسته عزاداری به سمت مساجد هشت گانه روستا به ساحت مقدس ابا عبدالله (ع) ادای احترام می كنند و این عادت پسندیده هنوز نیز ادامه دارد.

در زمانهای نه چندان دور مساحت بزرگی در مرکز روستا و مقابل مسجد میرباقری وجود داشت به نام شبی یری (مکان تعزیه) در این مکان مجالس مختلف تعزیه بر پا می گردید

قبرستانهایی در اطراف روستا موجود است یکی در بالای کوه نزدیک میل باستانی و دیگری در مدخل ورودی که پیکر مطهر چند شهید از حدود پنجاه شهید اهدا شده از این روستا در آنها به چشم مي خورد . همچنین قبرستانی كهن در نزديكي این روستا موجود است که گویند متعلق به زرتشتیان و غیر مسلمانان بوده است .

از فرهنگ و تمدن بالای مردمان این سرزمین همین بس که :

-  طبق اسناد موجود در این روستا دفترخانه ازدواج دایر بوده است .

-  گویند خوئین دارای موتورخانه برق بوده و از طریق سیم کشی منازل هر شب به مدت چند ساعت از آن استفاده می نمودند و مسئول موتورخانه برق در آن زمان آقای سید حسن موسوي برادر زن مرحوم ملاتقی آل اسحاق بوده است .

-  گویند خوئین  هم مثل زنجان خط تلگراف داشته كه از طريق خط اصلي باکو در آذر بایجان شوروی ارتباطش با بخش هايي از ايران وروسيه  برقرار بوده است.

-  گویند خوئینی ها برای خود سنگ میزان مخصوص برای وزن کردن داشته اند که از نظر اندازه با زنجان اختلاف داشته است .

-  گویند درگذشته جهت بزرگداشت میلاد امام زمان (عج) تا فاصله یک کیلومتری ورودی روستا با قالیچه و تزئینات طاق نصرت هايي ایجاد می نمودند .


باغات و مزارع این روستا عبارتند از : امند، پنبه جران (پمبوغلی)، خولی دره، ارضین کلا، سرخه رزان، جیلیکجان، و باغچه های لیج، حاجی باغچه و خوئین چائی

 

میوه جات : انگور، سیب(سرخ و زرد)، زردآلو، گیلاس، آلبالو، قیصی، گردو،  بادام، انجیر، خرمالو، زیتون، هلو، به، گلابی، آلوچه، آلوزرد و شمس

 

گیاهان داروئی : آویشن ياكاكوتي(کک لیک اوتی)، پونه، گل سرخ (قزل گول)، کنگر، زرشک، خاکشیر، بابونه، کتیرا، ریواس و پنیرک

 

صیفی جات : هندوانه ، خربزه، طالبی، بادمجان، کدو، خیار، گوجه فرنگی، فلفل سبز و انواع سبزیجات

(دسته : مقالات خویین) (بازدید : 6065)
44 امتیاز از 48 رای 0 نظر برای این مطلب ارسال شدهبازگشت «

اشتراک گذاري مطلب

انتخاب ها

  ارسال به دوستان

  گزارش این پست به مدیر سایت


کاربرانی که به این خبر امتیاز داده اند.(آبی رأی منفی و سبز رأی مثبت):

admin


مرتبط باموضوع :

زندگینامه آیت الله العظمی شیخ عبدالکریم خوئینی (آل اسحاق)

[ يكشنبه، 9 آبان ماه، 1395 ] 1009 بار از این مطلب بازدید شده

کتاب خوئینی خونین اثر رُکن الدین همایونفرخ

[ شنبه، 16 بهمن ماه، 1395 ] 662 بار از این مطلب بازدید شده

زندگینامه و وصف مرحوم حضرت آیت الله حاج شیخ رحیم آل اسحاق

[ يكشنبه، 9 آبان ماه، 1395 ] 3673 بار از این مطلب بازدید شده

آموزش زبان خوئینی

[ سه شنبه، 2 مهر ماه، 1392 ] 19632 بار از این مطلب بازدید شده

مقاله ای پیرامون زندگی بزرگان آل اسحاق

[ سه شنبه، 2 مهر ماه، 1392 ] 7447 بار از این مطلب بازدید شده


نام: علی اکبر
-----------------------------------------------------------
در مورخه : سه شنبه، 9 مهر ماه، 1392توسط
(مشخصات کاربر admin | ارسال پیغام شخصی) وبسایت (IP آدرس : _._._._)

خوشحال میشویم تا نظرات و پیشنهادات خود را در این زمینه ارسال فرماییدcrying


ارسال جوابیه

 
لطفا با اعلام نظرات خود ، ما را در پیشبرد سایت یاری نمایید

فرم ارسال نظرات

نام شما: [ کاربر جدید ]

نام (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]

ارتباط
شماره تماس 1 : 09354443199
(تماس در مواقع ضروری)
ایمیل : haji4762@yahoo.com
علی اکبر آل اسحاق
درباره ما
سایت خویین میراث کهن در بهمن سال 90 پا به عرصه اینترنت نهاد و با ایجاد امکاناتی بستر گسترش فرهنگ و تمدن روستای خویین را ایجاد کرد . حضور پر رنگ شما عزیزان در سایت باعـث شد تا تـغیـیرات عمده ای در سایت ایجاد شود تا همه بتوانند به راحتی هر گونه تصویر یا فیلم و یا مقاله که از روستای زیبای خویین در دست دارند برای همگان به اشتراک بگذارند. *به امید حضور پرشور شما عزیزان و آبادانی هر چه بیشتر روستای خویین*
پشتیبانی

LiveZilla Live Help